Балжан Бөлтірікова 1921 жылдың 15 қарашасында қазіргі Жамбыл облысы, Қордай ауданына қарасты Қасық ауылында дүниеге келді. Көпбалалы қарапайым отбасында өскен ол жастайынан еңбек пен тәртіптің қадірін түсініп өсті. Ауыл мектебінде оқып жүрген кезінен-ақ алғырлығымен, жауапкершілігімен ерекшеленіп, үздік оқушы атанды. Білімге деген ынтасы оны Алматыға жетелеп, мұғалімдер институтына түседі. Сол жақта қазақ тілі мен әдебиеті мамандығын меңгеріп шығады. Кейін оқуын Қазақ педагогикалық институтында жалғастырып, 1943 жылы үздік дипломмен тәмамдайды. Студенттік жылдары қоғамдық жұмыстарға белсенді араласып, сталиндік стипендия иегері де атанады.

Соғыс жылдарының ауыр кезеңінде Балжан Бөлтірікова еңбек жолын ұстаздықтан бастады. 1942 жылы Талдықорған облысы Лепсі орта мектебінде оқу ісінің меңгерушісі болып қызмет атқарды. Арада көп уақыт өтпей, Алматыдағы №12 қазақ орта мектебінің директоры болып тағайындалды. Небәрі жиырма бір жастағы жас басшыға соғыс жағдайында мектеп жұмысын ұйымдастыру, мұғалім тапшылығы мен материалдық қиындықтарды еңсеру міндеті жүктелді. Ол тек сабақ беру ісін жолға қойып қана қоймай, мектептің шаруашылық мәселелерін де шешті, оқушылардың білімін үзбей жалғастыруына бар күшін салды.

1949 жылдан бастап Балжан Бөлтірікова білім саласындағы кәсіподақ ұйымдарының жұмысына араласты. Қазақ КСР бастауыш және орта мектеп қызметкерлері кәсіподағы Орталық комитетінің төрағасы болып сайланып, мұғалімдердің әлеуметтік жағдайын жақсарту, олардың еңбек құқығын қорғау, білім беру жүйесін жүйелеу бағытында белсенді еңбек етті. Соғыстан кейінгі жылдары мектептердің материалдық-техникалық базасын нығайту, кадр тапшылығын реттеу, педагог кадрлардың біліктілігін арттыру сынды маңызды мәселелерді көтерді. Осы кезең Балжан Бөлтірікованың мемлекет басқару ісіне біртіндеп қадам басқан, ұйымдастырушылық қабілеті айқын танылған жылдары болды. Ұстаздық пен қоғамдық қызметті қатар алып жүрген жас қайраткердің табандылығы мен іскерлігі кейін оны республикалық деңгейдегі жауапты лауазымдарға жетеледі.

1956 жылы Балжан Бөлтірікова Қазақ КСР Әлеуметтік қамсыздандыру министрі қызметіне тағайындалды. Бұл соғыстан кейінгі ел еңсесін енді тіктей бастаған, халықтың әлеуметтік жағдайы күрделі кезең еді. Небәрі 34 жасында министрлік тізгінін ұстаған ол ең алдымен қоғамның ең әлсіз әрі қорғансыз топтарына нақты қолдау көрсетуді басты міндет санады. Ол зейнетақы жүйесін жетілдіру, әлеуметтік жәрдемақыларды уақытылы төлеу, арнайы интернаттар мен оңалту мекемелерін көбейту мәселелерін көтерді. Министр ретінде қарапайым адамдарды жеке қабылдап, олардың мәселесін тыңдап, шешімін табуға тырысатыны замандастарының естеліктерінде жиі айтылады. Оның басқаруындағы жылдарда әлеуметтік қамсыздандыру саласы жүйеленіп, мемлекеттік қолдау нақты мазмұнға ие болды. Бұл кезең оның мемлекет қайраткері ретіндегі беделін бекітіп, жауапты шешім қабылдай алатын, байыпты басшы екенін дәлелдеді.

1966 жыл Балжан Бөлтірікованың өміріндегі шешуші кезең болды. Ол Қазақ КСР Министрлер Кеңесі Төрағасының орынбасары әрі Сыртқы істер министрі қызметіне тағайындалды. Осылайша қазақтан шыққан тұңғыш әйел дипломат ретінде республиканың сыртқы саясатын жүргізуге тікелей араласты. Сол жылы ол КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар палатасының депутаты болып сайланды. Бұл мандат оған одақтық деңгейдегі сыртқы саяси шешімдерге қатысуға, халықаралық келіссөздер мен дипломатиялық миссияларға араласуға мүмкіндік берді. Балжан Бөлтірікқызы Азия және Африка елдерімен ынтымақтастық комитетінің жұмысына белсенді қатысып, мәдени және саяси байланыстарды нығайтуға үлес қосты.

1966 және 1970 жылдары ол Кеңес Одағы делегациясының құрамында Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының XXI және XXV сессияларына қатысты. Нью-Йорктегі БҰҰ штаб-пәтерінде өткен бұл жиындарда халықаралық қауіпсіздік, қарусыздану, әлеуметтік және гуманитарлық мәселелер талқыланды. Балжан Бөлтірікова келіссөз жүргізудегі сабырлы да салмақты стилімен ерекшеленіп, кеңестік делегация құрамындағы ықпалды тұлғалардың біріне айналды. БҰҰ мінберінде сөз сөйлеген алғашқы қазақ әйелдерінің бірі ретінде ол әлемдік аудитория алдында елдің ұстанымын таныстырып, халықаралық дипломатия кеңістігінде қазақ есімін айқын естіртті. Оның байыпты позициясы, мәселелерді жан-жақты талдай білетін қабілеті мен дипломатиялық икемі шетелдік әріптестер тарапынан да мойындалды. БҰҰ алаңындағы жұмысы барысында ол Кеңес делегациясының үшінші комитетіндегі әлеуметтік және гуманитарлық мәселелерді талқылауға белсенді қатысты. Құжаттармен мұқият жұмыс істеуі, рәсімдік нормаларды жетік меңгеруі және келіссөз жүргізу техникасын терең білуі әріптестері тарапынан жоғары бағаланды.

1971 жылы Балжан Бөлтірікқызы Қазақ КСР Ағарту министрі қызметіне тағайындалды. Бұл кезеңде республика білім беру саласында жаңа сапалық өзгерістерге бет бұрған еді. Министр ретінде ол ең алдымен жалпыға бірдей орта білім беруді нығайтуға, мектептердің материалдық-техникалық базасын жақсартуға және ауылдық аймақтардағы білім сапасын көтеруге басымдық берді. Ауыл мен қала арасындағы білім алшақтығын азайтуды мақсат етті. Шалғай елді мекендердегі мектеп-интернаттардың жұмысын жетілдіру, мұғалім кадрларын даярлау мен қайта даярлау ісін жүйелеу, бастауыш буынның сақталуын қорғау мәселелерін батыл көтерді. Қазақ тілінде білім беретін мектептердің жұмысын қолдау да оның назарынан тыс қалған жоқ. Сондай-ақ кәсіби-техникалық білім беруді дамытуға ерекше мән берілді. Өндіріс пен білім арасындағы байланысты күшейтіп, жас мамандарды нақты еңбек нарығына бейімдеу бағытында қадамдар жасалды. Бұл саясат ел экономикасының сұранысына жауап беретін білікті кадрлар даярлауға ықпал етті.

Балжан Бөлтірікова мемлекет пен қоғам алдындағы ұзақ жылғы еңбегі үшін бірқатар жоғары марапаттарға ие болды. Ол «Еңбек Қызыл Ту» орденімен, «Құрмет белгісі» орденімен, сондай-ақ бірнеше медальдармен марапатталды. Бұл наградалар оның тек бір саладағы емес, әлеуметтік қорғау, білім беру және сыртқы саясат бағытындағы көпқырлы қызметінің мойындалуы еді. 1998 жылы 11 мамырда Алматы қаласында өмірден өткен Балжан Бөлтірікова артына бай мұра қалдырды. Бүгінде оның есімі ұлттық сыртқы саясат мектебінің бастауларында тұрған тұлғалардың бірі ретінде құрметпен аталады.