Бұл күн Қазақстанның экономикасы мен өнеркәсібінің дамуына зор үлес қосқан мұнайшылардың еңбегін құрметтеуге арналған. Мұнай-газ саласы – республиканың экономикалық локомотиві, әлемде Қазақстанды танытатын басты салалардың бірі. Сондай-ақ, бұл мерекеде ерлермен иық тіресе еңбек етіп, ел экономикасының дамуына үлес қосқан мұнайшы әйелдердің рөлі ерекше аталып өтіледі. 

Қазақстанның мұнай-газ өнеркәсібі 1899 жылы Атырау облысындағы Қарашүңгіл кен орнынан алғашқы мұнайдың өндірілуімен бастау алды. Сол кезеңнен бастап мұнай саласы ерлердің үлесінде болғанымен, әйелдер де бұл қиын әрі жауапты салада өз орнын тапты. Мұнайшы әйелдердің еңбегі, әсіресе, Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында тылда жанкешті еңбек етіп, майданды отынмен қамтамасыз етуде ерекше көзге түсті.
Мұнайшылар күні аясында ерекше аталып өтетін тұлғалардың бірі – Зәуре Құмарова, Қазақстандағы алғашқы мұнайшы әйел. Ол Атырау мұнай өңдеу зауытында 30 жыл еңбек етіп, электр-дәнекерлеушіден операторға дейінгі жолды жүріп өтті. Зәуре Құмарованың еңбегі әйелдердің мұнай саласындағы рөлін айқындады және ұрпақтарға үлгі болды. Бүгінде оның немересі Қаламқас Әубәкірова да әжесінің жолын жалғастырып, мұнай саласында еңбек етіп келеді. 

Зәуре Құмарова – 1928 жылы Атырау облысында дүниеге келген.  Небәрі 17 жасында Атырау мұнай өңдеу зауытына жұмысқа орналасып, электр-дәнекерлеуші болып еңбек жолын бастады. Кейін оператор лауазымына дейін көтерілген ол 30 жыл бойы зауытта еңбек етіп, мұнайшы әйелдердің қайсарлығы мен кәсіби шеберлігін паш етті.  

1959 жылы Зәуре Құмарова Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланып, қоғамдық-саяси салада да белсенділік танытты. Оның еңбегі мұнайшы әйелдердің жолын ашты.

Сол кезде ол Атырау мұнай өңдеу зауытына жұмысқа қабылданды. Бұл кезеңде мұнай саласы ерлердің үлесінде болғанымен, , бұл оның техниканы тез меңгеріп, еңбекте ерекше көзге түскенін көрсетеді.

Еңбек жолындағы жетістіктері

Зәуре Құмарованың еңбек жолы қазақ әйелдерінің өндірістегі рөлін паш ететін жарқын үлгі болды. Ол техникалық білімді тез игеріп, мұнай өңдеу зауытында маңызды міндеттерді атқарды. Оның қайсар мінезі мен кәсіби шеберлігі әріптестерінің құрметіне бөледі. 1959 жылы Зәуре Құмарова Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болып сайланды. Бұл оның мұнай саласындағы еңбегімен қатар, қоғамдық-саяси салада да белсенді рөл атқарғанын көрсетеді. Ол мұнайшы әйелдер арасында алғашқылардың бірі ретінде ел басқару ісіне араласты.

Зәуре Құмарова 30 жыл бойы мұнай өңдеу зауытында еңбек етті. Осы уақыт ішінде ол өзінің біліктілігімен және еңбекқорлығымен зауыттың дамуына зор үлес қосты. Оның еңбегі Атырау мұнай өңдеу зауытының 80 жылдық мерейтойы қарсаңында ерекше аталып өтілді. Зауыттың тарихын зерттеу барысында архивтік құжаттардан Зәуре Құмарованың есімі табылып, оның өмірі мен еңбегі туралы тың деректер жарыққа шықты.

Зәуре Құмарова төрт баланың анасы. Оның кенже қызы Гуля Бердіханқызы анасының естеліктерін сақтап, оның еңбегі туралы мәліметтерді ұрпақтарға жеткізуге атсалысты. Архивтік зерттеулер барысында зауыттың баспасөз қызметі Зәуре Құмарованың мекенжайын тауып, оның ұрпақтарымен байланыс орнатады. 

Бұл жұмыстар Атырау мұнай өңдеу зауытының бас директоры Ғалымжан Жусанбаевтың бастамасымен және корпоративтік газет редакторы Арайлым Қабдешованың қатысуымен жүзеге асты.

Зәуре Құмарованың мұрасы тек оның жеке жетістіктерімен шектелмейді. Оның немересі Қаламқас Аубекерова әжесінің жолын жалғастырып, Атырау мұнай өңдеу зауытында қызмет етуде. Бұл – Зәуре Құмарованың еңбегі мен рухының ұрпақтарға жалғасқанын көрсететін жарқын мысал.

Зәуре Құмарова 1974 жылы денсаулығына байланысты жұмыстан босатылды, ал 1975 жылы 30 жылдық еңбек өтілімен II топ мүгедегі ретінде зейнетке шықты. Ол 2008 жылы өмірден өтті, бірақ оның есімі мен еңбегі Қазақстанның мұнай өнеркәсібінің тарихында мәңгі сақталады.
Зәуре Құмарованың өмірі мен еңбегі – қазақ әйелдерінің кез келген салада жетістікке жете алатынын дәлелдейтін үлгі. Ол тек мұнайшы ғана емес, сонымен қатар қоғам қайраткері, ана және ұрпақтарына рухани мұра қалдырушы болды. Оның еңбегі Атырау мұнай өңдеу зауытының 80 жылдығына арналған зерттеулер арқылы қайта жаңғыртылып, бүгінгі ұрпаққа үлгі ретінде ұсынылуда.

Зәуре Құмарова – қазақ қоғамының индустриялық дамуындағы әйелдердің рөлін айқындаған тұлға. Оның есімі мұнай саласының тарихымен бірге, қазақ әйелдерінің қайсарлығы мен еңбекқорлығының символы ретінде мәңгі есте қалады.

Мұнайшылар күнінің тарихы

Қазақстан мұнайының тарихы 1899 жылы Атырау өңіріндегі Қарашүңгіл кен орнынан алғашқы мұнайдың өндірілуімен басталады. Бұл кезеңнен бастап қазақ мұнайы әлемдік нарықта өз орнын тауып, елдің экономикалық дамуына негіз болды. Мұнайшылар күнінің ресми мереке ретінде бекітілуі тәуелсіздік жылдарында, мұнай-газ секторының маңыздылығын мойындау мақсатында жүзеге асты. Бұл күн мұнайшылардың, геологтардың, бұрғылаушылардың және салаға қатысты басқа да мамандардың ерен еңбегін атап өтуге мүмкіндік береді.

Мұнайшылар күні алғаш рет 1980 жылдары Кеңес Одағы кезінде тойлана бастады, бірақ тәуелсіз Қазақстанда бұл мереке жаңа мәнге ие болды. Ол мұнай өнеркәсібінің тарихын, оның қиындықтары мен жетістіктерін еске түсіріп, сала ардагерлері мен жас мамандарды біріктіреді.Мерекенің маңызыМұнайшылар күні – тек кәсіби мереке ғана емес, сонымен қатар Қазақстанның мұнай өнеркәсібінің ғасырдан астам тарихын және оның ұрпақтар сабақтастығын паш ететін ерекше оқиға. Бұл салада еңбек еткен ардагерлердің жанкешті еңбегі, соғыс жылдарындағы тылдағы қажырлы жұмысы және қазіргі заманғы технологияларды игерген жас мамандардың күш-жігері – осының бәрі мерекенің рухын құрайды.

Қазақстан мұнайының тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі – 1961 жылы Маңғыстау түбегіндегі Жетібай кен орнынан алғашқы мұнайдың атқылауы. Бұл оқиға “Маңғыстаумұнайгаз” компаниясының қалыптасуына негіз болды. Сонымен қатар, Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған сияқты ірі кен орындары Қазақстанды әлемдік мұнай нарығындағы жетекші ойыншылардың біріне айналдырды.

Мұнайшылар күнінде сала ардагерлеріне ерекше құрмет көрсетіледі. Мысалы, Сафи Өтебаев сияқты даңқты мұнайшылардың есімі ұлықталып, олардың еңбегі жастарға үлгі ретінде ұсынылады. Сондай-ақ, бұл күні мұнайшылардың еңбегі еленіп, оларға марапаттар мен сыйлықтар табысталады.

Қазақстанның түкпір-түкпірінде, әсіресе мұнайлы өңірлер – Атырау, Маңғыстау, Қызылорда, Ақтөбе облыстарында Мұнайшылар күні кең көлемде аталып өтіледі. 

Мұнайшылар – тек өндіріс қызметкерлері ғана емес, сонымен қатар елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қосатын маңызды күш. Соғыс жылдарында мұнайшылар тылда жанкешті еңбек етіп, майданды отынмен қамтамасыз етті. Олардың арасында Төреханов Ақберген, Жұбатқанов Бораш, Оразов Тәжіғали сияқты еңбек озаттары болды.

Бүгінде мұнай-газ кешені Қазақстан экономикасының 20%-дан астамын құрайды. “Теңізшевройл”, “ҚазМұнайГаз”, “Маңғыстаумұнайгаз” сияқты компаниялар мыңдаған адамды жұмыспен қамтамасыз етіп, мемлекеттің әлеуметтік жобаларына қолдау көрсетеді.