Айтбай Мұздаханов 1941 жылдың 15 қазанында Қостанай облысы, Аманкелді ауданының Қарасу ауылында дүниеге келген. Болашақ күйшінің өнерге деген қызығушылығы ерте жастан қалыптасты. Мектеп қабырғасында жүрген кезінен-ақ домбырашылар оркестрінің құрамында өнер көрсетіп, халық музыкасына ерекше ықылас танытты. Домбыра үніне деген сүйіспеншілік оның кейінгі шығармашылық тағдырын айқындаған басты құндылыққа айналды.

Еңбек жолын ауыл шаруашылығында қарапайым жұмысшы ретінде бастаған өнерпаздың өмірінде ауыр сынақтар аз болған жоқ. Кеңшарда еңбек етіп жүрген кезінде өндірістік апат салдарынан оң қолынан шынтаққа дейін айырылды. Бұл жағдай кез келген адамның өмірлік мақсатын өзгертер еді. Алайда Айтбай Мұздаханов үшін өнер – өмірдің мәні болатын. Сондықтан ол тағдырдың ауыр соққысына мойымай, шығармашылық ізденісін жалғастырып, күйшілік пен сазгерлік жолынан бас тартқан жоқ.

Шын мәнінде, бұл оның басынан өткен алғашқы қиындық емес еді. Он үш жасында жазатайым оқиға салдарынан сол қолының бірнеше саусағы күйіп, толық қалпына келмей қалған. Соған қарамастан, ол домбырадан қол үзбей, орындаушылық шеберлігін жетілдіре білді. Осылайша дене кемістігі оның рухани жігерін әлсірете алған жоқ. Керісінше, өмірдің ауыр белестері өнер иесінің қайсар мінезін қалыптастырып, шығармашылық қуатын шыңдай түсті.

1977 жыл Айтбай Мұздахановтың өміріндегі ең жауапты кезеңдердің бірі болды. Сол жылы КСРО көлемінде өткен Бірінші Бүкілодақтық көркемөнерпаздар фестиваліне қатысатын өнерпаздарды іріктеу басталды. Облыстық байқауда өз шығармаларын орындаған күйші бас жүлдені жеңіп алып, республикалық кезеңге жолдама алды. Қызылорда қаласында өткен республикалық байқауда да үздік танылып, Бүкілодақтық фестивальге қатысу мүмкіндігіне ие болды. Өкінішке қарай, дәл осы маңызды сапар қарсаңында өндірістегі қайғылы оқиға орын алып, оның оң қолы ауыр жарақаттанды. Дегенмен бұл жағдай оның шығармашылық өміріне нүкте қойған жоқ.

Өнердегі табандылығы мен табиғи дарынының нәтижесінде Айтбай Мұздаханов көптеген шығармалар дүниеге әкелді. Елу жылдан астам уақытқа созылған шығармашылық жолында ол алпыстан астам күй мен қырыққа жуық ән жазды. Оның алғашқы туындысы – қазақ халқының қаһарман ұлы Амангелді Имановқа арналған «Амангелді дүбірі» күйі. Бұл шығарма батырдың мерейтойы қарсаңында халыққа ұсынылып, өнер сүйер қауымның жылы бағасына ие болды.

Кейінгі жылдары дүниеге келген «Ер есімі – ел есінде», «Балалы киік», «Сәтен күйі», «Домбыра сазы», «Елім-ай», «Қаратау», «Бозтайлақ», «Тархан баба», «Сейтқұл аңызы», «Ару арман», «Нарқыз», «Жұбату» сияқты күйлері қазақ күй өнерінің мазмұнын байыта түсті. Бұл шығармаларда туған жер тарихы, халықтың бастан кешкен тағдыры, елдік рух, табиғат көріністері мен адам жанының нәзік иірімдері кеңінен көрініс тапқан.

Композитордың әншілік мұрасы да ерекше назар аудартады. Оның «Ару ана», «Байғабылда бір бала», «Балбөбек», «Шынарым», «Дархан дала» секілді әндері халық арасына кең тарап, өнер сүйер қауымның ықыласына бөленді. Әндері мен күйлерінде ұлттық нақыш, қазақы болмыс пен адамгершілік құндылықтар үйлесімді өрілген.

Айтбай Мұздаханов шығармашылығының маңызды белестерінің бірі – белгілі өнер зерттеушісі Қ. Деріпсалдинмен бірлесіп жарық көрген «Домбыра сазы» атты жинақ. Бұл кітапқа сазгердің таңдаулы күйлері енгізіліп, оның шығармашылық мұрасы кең оқырман қауымға жол тартты. Ал 2008 жылы күйші-композитордың күйлері мен әндері жеке жинақ болып басылып шығып, ұлттық музыкалық мұраны насихаттауға зор үлес қосты.

Өнердегі жетістіктері мемлекет тарапынан жоғары бағаланды. 1976 жылы Қызылорда қаласында өткен республикалық домбырашылар байқауында бірінші орынды жеңіп алса, 1977–1978 жылдары Бүкілодақтық халық шығармашылығы фестивальдерінің лауреаты атанды. 1979 жылы «Құрмет белгісі» орденімен марапатталды. Ал 1993 жылы оған Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген мәдениет қызметкері атағы берілді.

Айтбай Мұздахановтың өнердегі жолы бүгінде өз жалғасын тауып келеді. Әкесінің шығармашылық мұрасын қызы Анар Мұздаханова насихаттап, ұлттық өнерді кейінгі ұрпаққа жеткізу жолында еңбек етіп жүр.

Айтбай Мұздаханов – тағдырдың ауыр сынағына мойымаған, өнерді өмірінің басты мұратына айналдырған сирек тұлғалардың бірі. Оның шығармалары туған жерге деген сүйіспеншілікті, халықтың тарихи жадын, ұлттық рух пен адамдық қасиеттерді дәріптейді. Сондықтан күйші-композитордың өмірі мен шығармашылығы қазақ мәдениетінің қайсарлық пен руханиятқа негізделген құнды беттерінің бірі ретінде әрдайым бағалана береді.