Қазақ қоғамында көрші – тек жанында тұратын адам емес, күнделікті өміріңмен біте қайнасатын, қуаныш пен қиындықта жаныңнан табылатын ең жақын әлеуметтік орта. Сондықтан да жаңа көрші келгенде оны сырт қалдырмай, арнайы дастарқан жайып, үйге шақыру – ежелден қалыптасқан дәстүр. Бұл – ерулік беру деп аталады. Көпшілік оны жай ғана қонаққа шақыру деп қабылдағанымен, шын мәнінде ерулік – терең әлеуметтік мәні бар салт.
Ерулік – жаңа қонысқа көшіп келген адамды ортаға бейімдеудің алғашқы қадамы. Көшпелі өмір салтында бұл дәстүрдің маңызы ерекше болған. Жаңа ортаға келген отбасы үшін ең үлкен тірек – көрші-қолаң. Сондықтан ауыл тұрғындары жаңа келгендерді жатсынбай, бірден араласып кетуіне жағдай жасаған. Ерулік арқылы олар «сен бізге бөтен емессің» деген ишара білдіріп, жаңа көршіні қауымның бір бөлшегі ретінде қабылдаған. Бұл дәстүрдің астарында тек қонақжайлық емес, жауапкершілік те жатыр. Ерулікке шақырылған жаңа көрші өзін таныстырып, мінез-құлқымен, әдептілігімен алғашқы әсер қалдырады. Сол себепті кей жағдайда бұл дәстүрді «бейресми сынақ» деп те қарастыруға болады. Алайда бұл сынақтың мақсаты – сынау емес, танысу, жақындасу, өзара сенім қалыптастыру. Ерулік үстінде адамдар бір-бірімен жақынырақ танысып, отбасы жағдайын, тұрмыс-тіршілігін біледі. Бұл кейінгі қарым-қатынастың іргетасын қалайды. Қазақ қоғамында көршімен тату болу – өмір сүрудің маңызды шарты саналған. Өйткені қуанышта да, қайғыда да ең бірінші көмекке келетін – көрші. Сол себепті ерулік тек дастарқан жайып, қонақ күту емес, болашақта бір-біріне сүйеніш болатын адамдардың байланысын бекіту рәсімі іспетті.
Сонымен қатар бұл дәстүр жаңа келген отбасыға да белгілі бір міндет жүктейді. Олар да көршілерге ілтипат танытып, өз үйіне шақырып, «ерулік қайтару» арқылы сыйластықты жалғастыруы тиіс. Осылайша екі тараптың арасындағы қарым-қатынас біртіндеп нығайып, сенім мен құрметке негізделген көршілік байланыс қалыптасады.
Қазіргі заманда ерулік дәстүрінің сыртқы формасы өзгергенімен, оның мазмұны мен мәні өзектілігін жоғалтқан жоқ. Қалалық өмірдің қарқыны күшейіп, адамдардың күнделікті байланысы сирек болғанымен, көршілік қатынастың маңызы әлі де жоғары. Көпқабатты үйлерде тұратын адамдар бір-бірін танымай өмір сүретін жағдайлар жиі кездеседі. Осындай ортада ерулік секілді қарапайым, бірақ мәні терең дәстүр адамдар арасындағы салқындықты жойып, жақындық орнатуға мүмкіндік береді. Бүгінде ерулік бұрынғыдай кең көлемде өткізілмеуі мүмкін. Кейде ол шағын шай дастарханы, кейде жай ғана танысу мақсатындағы кездесуге айналады. Бірақ бастысы – ниет. Жаңа көршіні жылы қабылдау, оған көңіл бөліп, алғаш болып қарым-қатынас орнату – осы дәстүрдің негізгі өзегі болып қала береді.
