Тарих не айтады? 

XX ғасырдың 30–40 жылдары кеңестік саяси репрессиялар мен депортациялар салдарынан Қазақстан аумағы жүздеген мың адамның еріксіз қоныс аударатын мекеніне айналды. Ашаршылықтан енді ес жия бастаған қазақ халқы өзіне жетпеген асын бөлісіп, сырттан келген жұртты жатсынбай қабылдады.

1937–1938 жылдар: корей халқының депортациясы

1937 жылы Қиыр Шығыстан шамамен 100 мыңнан астам корей Қазақстан мен Өзбекстанға күштеп көшірілді. Олардың негізгі бөлігі Қызылорда мен Алматы облыстарына орналастырылды. Теміржол стансаларына түсірілген аш-жалаңаш халықты жергілікті қазақтар үйлеріне кіргізіп, киім-кешек беріп, азық-түлікпен қамдады. Кейін корей диаспорасы күріш шаруашылығын дамытуға зор үлес қосты.

1941 жыл: Еділ бойы немістері

1941 жылғы 28 тамызда КСРО Жоғарғы Кеңесі Еділ бойындағы неміс автономиясын тарату туралы жарлық шығарды. Соның нәтижесінде 800 мыңға жуық неміс Сібір мен Қазақстанға жер аударылды. Қазақстанға келген немістер тың игеру, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп салаларында еңбек етіп, ел экономикасының дамуына үлес қосты.

1944 жыл: шешендер, ингуштар, қарашайлар, балқарлар

1944 жылы сталиндік депортация кезінде Солтүстік Кавказ халықтары – шешендер мен ингуштар (400 мыңнан астам), қарашайлар мен балқарлар Қазақстан мен Орта Азияға күштеп көшірілді. Қыстың қақаған аязында вагондардан түсірілген адамдарды жергілікті тұрғындар үйлеріне кіргізіп, балаларды аман алып қалуға барын салды. Бұл кезең туралы куәгерлердің естеліктерінде қазақтардың бір үзім нанын бөліп бергені ерекше айтылады.

Басқа этностардың келуі

Соғыс жылдары Қазақстанға поляктар, гректер, қырым татарлары, месхет түріктері, қалмақтар, болгарлар және басқа да халықтар жер аударылды. Олар саяси сенімсіздік, шекаралық қауіп, соғыс жағдайы сияқты түрлі себеппен депортацияланды. Қазақстан көпұлтты қоғамға айнала бастады.

Адамгершілік пен бауырмалдық

Куәгерлердің естеліктерінде «қазақтар бізді өлімнен құтқарды» деген сөз жиі қайталанады. Аштық пен суықтан титықтаған адамдарды қазақ ауылдары үйлеріне кіргізіп, барымен бөлісті. Бір үзім нан мен бір тостаған сорпаның өзі сол кезде талай жанның өмірін сақтап қалды. Тағдырдың ауыр кезеңінде көрсетілген сол жанашырлық пен адамгершілікті олардың ұрпақтары да бүгінге дейін ризашылықпен еске алып келеді. Сондықтан Қазақстанды өздерінің ортақ Отаны деп білетін этнос өкілдері аз емес.

Бұл көмектің астарында дәстүрлі дүниетаным жатты: жолаушыны паналату, жетім-жесірді қорғау, асар дәстүрі, қауымдық жауапкершілік. Қазақ қоғамы қиын кезеңде адамгершілік құндылықтарын жоғалтпай, этностық айырмашылықтан жоғары тұра білді.

Тәуелсіз Қазақстан: көпэтносты қоғам және тең мүмкіндіктер

Бүгінде Қазақстанда 130-дан астам этнос өкілдері өмір сүреді. Ел Конституциясы барлық азаматтардың құқықтары тең екенін бекітеді. Этностардың мәдениетін сақтау мен дамытуға жағдай жасау – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыты.

1995 жылы құрылған Қазақстан халқы Ассамблеясы этносаралық келісім мен қоғамдық тұрақтылықты нығайтатын институтқа айналды. Елде жүздеген этномәдени бірлестіктер жұмыс істейді, жексенбілік мектептерде ана тілдерін оқытуға мүмкіндік бар, ұлттық мәдени орталықтар, театрлар мен фестивальдер өткізіліп тұрады.

Мысалы, корей театры, неміс мәдени орталықтары, шешен-ингуш мәдени қауымдастықтары ұлттық мәдениетті сақтап, оны Қазақстан мәдени кеңістігімен үйлестіруде. Наурыз мерекесі, этномәдени фестивальдер, «Достық үйлері» көпұлтты қоғамның ортақ мәдени алаңына айналды.## 

Алғыс айту күнінің пайда болуы

Қазақстандағы Алғыс айту күні 2016 жылдан бастап атап өтіледі. Бұл күнді белгілеу бастамасын Қазақстан халқы Ассамблеясының XXII сессиясында Қазақстанның сол кездегі Президенті Нұрсұлтан Назарбаев ұсынды. Мереке 1 наурызға – Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылған күніне орай бекітілді.

Бұл күннің идеясы – Қазақстан жерінде тағдыр тәлкегімен келген түрлі этностардың қазақ халқына және бір-біріне деген ризашылығын білдіру, тарихи жадты жаңғырту.

Өзге этностардың алғысы мен қоғамдық ықылас

Алғыс айту күні қарсаңында этнос өкілдері өздерінің тарихи жадындағы ризашылықты жиі жариялайды. Неміс, корей, шешен-ингуш қауымдастықтарының өкілдері қазақ халқының қиын кезеңде көрсеткен көмегін ұрпақтарына үнемі айтып отыратынын атап өтеді.

Мысалы, Қазақстан корейлері қауымдастығының өкілдері бұл күнді «бізді ажалдан құтқарған халыққа тағзым күні» деп атайды. Шешен-ингуш диаспорасының өкілдері қазақ жерін «екінші Отанымыз» деп сипаттайды. Неміс диаспорасының мәдени ұйымдары да Қазақстандағы бейбіт өмір мен мүмкіндіктер үшін алғыстарын білдіріп келеді.

Қазіргі уақытта мерекенің аталып өтуі

Бүгінде 1 наурызда еліміздің барлық өңірінде алғыс айту акциялары, қайырымдылық іс-шаралары, этномәдени концерттер, мектептерде ашық сабақтар өткізіледі. Адамдар ардагерлерге, ұстаздарға, дәрігерлерге, ата-аналарға алғыс айтып, қоғамдағы өзара құрмет мәдениетін нығайтады.

Бұл күн тек тарихи ризашылықпен шектелмейді. Ол – бүгінгі қоғамдағы жанашырлық, еріктілік, мейірімділік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған.

Алғыс айту күнінің мәні мен маңызы

Алғыс айту күні – Қазақстандағы бірлік идеясын нығайтатын ерекше мереке. Оның мәні:

тарихи әділетті жадты сақтау;

этностар арасындағы сенім мен құрметті нығайту;

қиын кезеңдегі адамгершілік үлгіні ұрпаққа жеткізу;

көпұлтты қоғамның ортақ құндылықтарын дәріптеу.

Қазақ даласы бір кездері тағдыр айдап келген халықтарға пана болды. Бүгінде сол халықтардың ұрпақтары Қазақстанның дамуына үлес қосып, ортақ Отанның болашағын бірге қалыптастырып отыр. Алғыс айту күні – өткенге тағзым, бүгінге ризашылық және болашаққа сенім күні.