«Бүгінгі күнді түсініп-түйсіну үшін де, болашақтың дидарын көзге елестету үшін де кешегі кезеңге көз жіберуіміз керек»
Н. Ә. Назарбаев

КСРО конституциясы қабылданды. Қазақ Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы одақтас республика болып аталды

КСРО конституциясы қабылданды. Қазақ Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы одақтас республика болып аталды

Конституция 1936 жылы тікелей КСРО құрамына кіретін одақтас республикалар құруды заң жүзінде ресімдеді. Алғашында КСРО құрамында (1922) 4 республика (РСФСР, Украина, Беларусь және Закавказ федерациясы) болды. 1936 жылғы Конституция бойынша – 11. Басқалардың ішінде Қазақ ССР-і құрылды.

И. Сталин 3 белгіні (жағдайды)  бөліп қарайды, олардың болуы автономдық республикалардың одақ қатарына ауысуына негіз болады:

·  «республика шетте, жан-жағы  КСРО аумақтарымен қоршалмауы тиіс» ол үшін «одақ болған республика, оның КСРО құрамынан шығуы туралы өзіне мәселе көтеру мүмкіндігі болуы керек»;

·  кеңес одағының республикасына атын берген ұлттық республикада ең болмағанда жинақы басымдылықты ұсына білуі керек;

·  республика өте шағын болмауы тиіс, яғни оның тұрғыны аз болмауы керек, мемлекеттік тәуелсіздікті қорғау үшін ең болмағанда миллион болуы тиіс.

«Қазақ ССР Конституциясының жобасы 1937 жылы ақпан-наурыз айларында талқыланды, Қазақстан Кеңесінің Х Төтенше съезі 1937 жылы 26 наурызда Қазақ ССР Конституциясын бекітті.

Қоғамдық құрылым

1-бап. Қазақ ССР-і жұмысшылар мен шаруалардан тұратын әлеуметтік мемлекет

2-бап. Қазақ ССР саяси негізін еңбекші Кеңес депуттары құрайды

3-бап. Қазақ ССР экономикалық негізін шаруашылықтың әлеуметтік жүйесі және өндіріс құралы мен қаражаты бар әлеуметтік жеке меншік құрайды

4-бап. Қазақ ССР-нің әлеуметтік жеке меншігі мемлекеттік жеке меншікке (бүкіл халықтық игілік) немесе кооперативтік-колхоздық жеке меншікке (кейбір колхоздардың меншігі, кооперативтік бірлестіктердің меншігі) ие болады.

Мемлекеттік құрылым

Қазақ ССР-і тең құқықты өзге рсепубликалармен ерікті түрде бірікті. Қазақ ССР-і КСРО үшін,  оның жоғары тұрған мемлекеттік билік органы және мемлекеттік басқару органы ретінде Конституцияның 14-бабында айқындалған құқықтарды қамтамасыз етеді.

Қазақ ССР-дің жоғары тұрған мемлекеттік билік органдары

Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесі Қазақ ССР-дің жоғары мемлекеттік билік органы болып табылады. Ол 4 жылға сайланатын. Жоғарғы Кеңес Президиумды сайлайды және мемлекеттік биліктің жоғары атқарушы және таратушы органы болып табылатын СНК-Үкіметті құрады.

Мемлекеттік биліктің жергілікті органдары

Еңбекші кеңес депутаттары облыстарда, округтерде, аудандарда, қалаларда, кенттерде, ауылдарда, селоларда, станцияларда, қыстауларда мемлекеттік билік органдары болып табылады.
Кеңестің атқарушы-таратушы органы атқарушы комитет болып табылады. Конституция демократиялық құқықтар мен бостандықтарға кепілдік берді. Бұрынғы бастан кешкендерді көрсетті.


Қазақша Русский English