Жалпы шілде айы Қазақстан үшін жаздың шуақты мезгілі ғана емес, ұлттық мәдениет пен тарихты дәріптеудің маңызды кезеңі.
Ертең Астанада BaiQymyz-2026 халықаралық қымыз фестивалі басталады. 11-12 шілде күндері аралығында өтетін ауқымды фестивалі сағат 09:00-ден 22:00-ге дейін жалғасады.
Фестиваль ұлттық дәстүрлерге, қазақ мәдениетіне және ұлттық тағамдарға арналады. Екі күн бойы қонақтарға гастрономиялық ләззат, ұлттық спорт түрлері, халық ойындары, концерттер, көрмелер және отбасылық демалысқа арналған әртүрлі ойын-сауық бағдарламалары ұсынылады.
Фестивальдің басты оқиғасы – қымыз байқауы. Онда үздік өндірушілер өз өнімдерін ұсынады. Келушілер ұлттық сусынның дайындалу дәстүрімен танысып, әртүрлі қымыздан дәм тата алады. Сондай-ақ қонақтарға ұлттық тағамдарды әзірлеу бойынша аспаздық шоулар мен шеберлік сабақтары, «Үздік қазы» байқауы ұсынылады.
Ұлттық спортты ұнататындар көкпар, бәйге, аударыспақ, дәстүрлі садақ ату жарыстарын, сондай-ақ «Қой көтеру», «Жілік сындыру», ат үстіндегі квиддич және басқа да қызықты ұлттық ойындарды тамашалай алады. Фестивальдің басты сахнасында екі күн бойы танымал қазақстандық өнерпаздар мен шығармашылық ұжымдар өнер көрсетеді.
Ұйымдастырушылар келушілерге фестиваль өтетін орынға қоғамдық көлікпен келуді ұсынады. Осыған байланысты 7-13 шілде аралығында №18, №37 және №303 автобус бағыттарының қозғалыс кестесі уақытша өзгереді. Осы кезеңде автобустар фестиваль өтетін «Қазанат» ипподромына дейін қатынайтын болады.
Фестивальге билеттерді Ticketon платформасы арқылы сатып алуға болады. Келушілер бір күндік немесе екі күндік билеттерді бірден сатып ала алады. Зейнеткерлер мен 16 жасқа дейінгі балалар үшін кіру тегін.
Бұл фестиваль қазақтың бай мәдени мұрасын, ұлттық дәстүрлерін және заманауи мерекелік атмосфераны бір жерге біріктіретін ерекше оқиға болмақ.
Жалпы шілде айы Қазақстан үшін жаздың шуақты мезгілі ғана емес, ұлттық мәдениет пен тарихты дәріптеудің маңызды кезеңі. Бұл айда еліміздің түкпір-түкпірінде өтетін этно-фестивальдар көшпенділердің бай мұрасын, түркі әлемінің ортақ құндылықтары және халықтар достығы насихатталады.
Бұл шаралардың ел үшін маңызы ерекше, өйткені мұндай шаралар ұрпақтар сабақтастығын және дәстүрлердің үздіксіздігін көрсетеді.
«Көшпенділер әлемі» (The Spirit of Nomads) халықаралық фестивалі
Орталық Азиядағы көшпенділер мәдениетін паш ететін ең ауқымды шаралардың бірі - «Көшпенділер әлемі» (The Spirit of Nomads) халықаралық фестивалі. Әдетте бұл шара шілде айының басында (Бурабай немесе Астана маңында) өтеді.
Мажарстан, Моңғолия, Башқұртстан, Қырғызстан сияқты елдерден этно-спортшылар мен өнерпаздар келеді.
Жалпы фестиваль ат үстіндегі ұлттық ойындар (садақ ату, теңге ілу, аударыспақ), ежелгі жауынгерлік өнердің реконструкциясы, алып қазандарда ұлттық тағамдар дайындау және үлкен жәрмеңке.
BaiQymyz-2026 халықаралық қымыз фестивалі
Жоғарыда сөз еткен BaiQymyz-2026 халықаралық қымыз фестивалі (11-12 шілде, Астана) Астанада 11-12 шілде күндері өтетін биылғы жаздың ең ауқымды этно-гастрономиялық шараларының бірі. Фестиваль сағат 09:00-ден 22:00-ге дейін жалғасады және ұлттық дәстүрлерге, қазақ мәдениетіне әрі ұлттық тағамдарға арналады.
Қымыз — қазақ халқының ежелгі тағамы әрі көшпенді мәдениетінің символы. Фестивальде бүкіл Қазақстаннан көптеген қымыз өндірушілер жиналады.
Қымыз байқауы — үздік өндірушілер өз өнімдерін ұсынады. Келушілер ұлттық сусынның дайындалу дәстүрімен танысып, әртүрлі қымыз сорттарынан дәм тата алады.
Ұлттық тағамдарды әзірлеу бойынша аспаздық шоулар мен шеберлік сабақтары, «Үздік қазы» байқауы.
Ұлттық спорт түрлері: көкпар, бәйге, аударыспақ, дәстүрлі садақ ату, «Қой көтеру», «Жілік сындыру», ат үстіндегі квиддич және басқа да қызықты ойындар.
Басты сахнада танымал қазақстандық өнерпаздар мен шығармашылық ұжымдардың концерті.
Көрмелер, халық ойындары және отбасылық демалысқа арналған әртүрлі ойын-сауық бағдарламалары.
«Ұлы Дала Рухы» этно-мәдени фестивалі
Алматы облысының шатқалдарында (Талғар өңірі) дәстүрлі түрде ұйымдастырылады.
Фестиваль аумағы толығымен тарихи атмосфераға бөленеді — заманауи техника мен пластикке орын жоқ, бәрі табиғи материалдармен және тарихи дәлдікпен жасалады.
Киіз үйлер қалашығы, зергерлік, тері және ағаш шеберлерінің мастер-кластары, айтыс, қазақ күресі турнирлері.
Көлсай мен Балқаш жағалауындағы этно-күндер
Ішкі туризмді дамыту аясында шілде айында табиғи қорықтар мен көл жағалауларында шағын, мазмұнды этно-фестивальдар өткізіледі.
Табиғат аясындағы демалысты мәдени таныммен ұштастыру мақсатын көздейді.
Бағдарлама аясында құсбегілік, тазы жарысы, ұлттық тағамдар дегустациясы, алау айналасындағы этно-рок және фольклорлық концерттер бар.
«Алтай – түркі әлемінің алтын бесігі»
Сондай-ақ 10-12 шілде аралығында «Алтай – түркі әлемінің алтын бесігі» (Катонқарағай ауданы, Шығыс Қазақстан) шарасы өтеді.
18 шілдеде Түркістан облысында қазақ вальсінің королі атанған композитор Шәмші Қалдаяқовтың шығармашылығына арналған «Шәмші әндері» фестивалі өтеді. Бағдарламаға концерттер, музыкалық кештер және мәдени іс-шаралар енгізілген.
Ал 25 шілдеде Жетісу облысындағы Алакөл жағалауында «Алакөл толқыны» фестивалі ұйымдастырылады.
30 шілде мен 1 тамыз аралығында Батыс Қазақстан облысында ауыл шаруашылығы мен агротуризмді дамытуға арналған «Жер ырысы» агрофестивалі өтеді.
Сол секілді 5 шілдеде Астанада ұлттық музыкалық мұраны сақтау мен дәріптеуге арналған «Асыл мұра» фестивалі өткен болатын Бағдарлама аясында халық музыкасы орындаушыларының концерті, дәстүрлі музыкалық аспаптарда ойнаудан шеберлік сабақтары және мәдени-ағартушылық іс-шаралар ұйымдастырылды.
Сол күні Петропавлда «Қызылжар әуені» халықаралық фестивалі басталған еді. Шара әлі өтіп жатыр, 12 шілдеге дейін жалғасады. Фестивальге Қазақстанмен қатар Еуропа елдері мен АҚШ-тан келген өнерпаздар мен шығармашылық ұжымдар қатысуда.
Бұл фестивальдар ежелгі дала мәдениетінің (қымыз, ат спорты, қолөнер, айтыс, құсбегілік) тірі жалғасы болып табылады. Олар ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұрасын насихаттайды, ішкі туризмді дамытады және ұрпақтар арасындағы сабақтастықты нығайтады.
Шілде айындағы этно-фестивальдар, әсіресе BaiQymyz-2026, қазақтың бай мәдени мұрасын, ұлттық дәстүрлерін және заманауи мерекелік атмосфераны бір жерге біріктіретін ерекше оқиға болмақ.
