Михаил Горбачёв 1931 жылы 2 наурызда Ресейдің Ставрополь өлкесінде дүниеге келді. Ол ХХ ғасырдың соңында Кеңес Одағының саяси жүйесін түбегейлі өзгерткен көшбасшылардың бірі болды. Горбачёвтің «қайта құру» (перестройка) және «жариялылық» (гласность) саясаты қоғамдағы пікір еркіндігін кеңейтіп, экономика мен саясаттағы тоқырауды жеңуге бағытталды. Оның реформалары Кеңес Одағының демократиялануына жол ашты, сонымен қатар елдегі саяси тұрақсыздықтың күшеюіне де себеп болды. 1985–1991 жылдары басқарған кезеңінде Горбачёв тек КСРО-ны реформалап қана қоймай, халықаралық аренада қырғи-қабақ соғысты аяқтау мен әлемдік бейбітшілікті сақтау жолында әрекет етті. 1990 жылы оған Нобель бейбітшілік сыйлығы берілді. Джеймс Мэдисон 1751 жылы 16 наурызда дүниеге келді. Ол АҚШ-тың төртінші президенті және Конституцияның негізгі авторларының бірі. Мэдисон федералдық биліктің құрылымын, билік тармақтарының теңгерімін құруға белсенді қатысты. 1809–1817 жылдардағы президенттік қызметінде ол Ұлыбританиямен болған 1812 жылғы соғысты басқарды. Мэдисонның саяси идеялары АҚШ-та демократиялық институттардың қалыптасуына негіз болды және қазіргі заманғы демократиялық мемлекеттердің басқару жүйесін зерттеуде маңызды рөл атқарады.

Томаш Гарриг Масарик 1850 жылы 7 наурызда Моравия жерінде дүниеге келген. Ол философ, саясаткер және Чехословакия мемлекетінің негізін қалаушылардың бірі ретінде белгілі.

Масарик өзінің ғылыми және философиялық еңбектерінде демократиялық қоғам, адам еркіндігі және ұлттық өзін-өзі басқару идеяларын қорғады. Ол Австро-Венгрия империясының құрамында болған чех және словак халықтарының тәуелсіз мемлекет құру құқығын жақтады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Масарик Еуропада және АҚШ-та дипломатиялық қызмет жүргізіп, Чехословакияның тәуелсіздігін халықаралық деңгейде қолдауға күш салды. Нәтижесінде 1918 жылы Чехословакия тәуелсіз мемлекет болып жарияланып, Масарик елдің тұңғыш президенті болып сайланды. Ол басқарған кезеңде Чехословакия Орталық Еуропадағы ең тұрақты демократиялық мемлекеттердің біріне айналды. Масарик демократиялық институттарды қалыптастыруға, білім мен мәдениетті дамытуға ерекше көңіл бөлді. Масариктің саяси және философиялық идеялары ХХ ғасырдың басындағы көптеген ұлттық қозғалыстарға ықпал етті. Қазақ зиялылары, соның ішінде Әлихан Бөкейхан бастаған Алаш қайраткерлері Еуропадағы демократиялық мемлекеттердің тәжірибесіне назар аударып, Масарик секілді көшбасшылардың саяси үлгісін зерттеген.

Артур Невилл Чемберлен 1869 жылы 18 наурызда Англияның Бирмингем қаласында дүниеге келді. Ол ХХ ғасырдағы Ұлыбритания саясатының күрделі кезеңінде премьер-министр болып қызмет атқарды (1937–1940 жж.). Чемберленнің қызметі әсіресе Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі дипломатиялық шиеленістерге байланысты есте қалды. Чемберлен сыртқы саясатта соғыстың алдын алу мақсатында Германиямен келіссөздер жүргізіп, 1938 жылғы Мюнхен келісіміне қол қойды. Бұл келісім арқылы ол Еуропада соғыстың басталуын тоқтатуға тырысты, бірақ кейін тарихи бағалаулар оның саясатын «ымырашылдық» деп сипаттайды. Дегенмен, Чемберленнің әрекеті дипломатиялық жолмен дағдарысты шешуге бағытталған маңызды талпыныс ретінде қарастырылады. Премьер-министр ретіндегі оның қызметі Ұлыбританияның ішкі саясатындағы әлеуметтік реформалар, инфрақұрылымды дамыту және муниципалдық басқаруды жетілдіру сияқты салаларда да көрінді.

Бенито Хуарес 1806 жылы 21 наурызда Мексикада, Оахака штатындағы индей халқының ортасында дүниеге келді. Оның балалық шағы қиыншылықта өтті: ата-анасы ерте өмірден озған, ал өз бетінше білім алып, құқық ғылымын меңгерген. Бұл қиындықтар оның қоғамдық және саяси өмірде әділдікке, теңдікке және халық мүддесіне адал болуына әсер етті. Хуарес Мексика тарихында ұлттық реформаларды жүзеге асырған көшбасшы ретінде танылды. Ол шіркеудің саяси ықпалын шектеу, жер реформаларын жүргізу, білім беру жүйесін реформалау, сот жүйесін жаңғырту және құқықтық мемлекетті нығайту сияқты маңызды шараларды іске асырды. Бұл реформалар «Либералдық реформалар» деп аталып, Мексиканың саяси және әлеуметтік құрылымын түбегейлі өзгертуге бағытталды. Францияның Мексикаға әскери интервенциясы кезінде Хуарес елдің ұлттық тәуелсіздігін қорғау үшін күресті басқарды. Ол интервенция кезінде үкіметті уақытша мекен-жайларды ауыстыра отырып басқарды, халықты ұлттық бірлікке шақырды және партизандық қозғалысты ұйымдастырды. Нәтижесінде Мексика республикасы қалпына келтіріліп, шетелдік күштер елдің саяси жүйесіне араласа алмады.Хуарестің реформалары Мексиканы тек тәуелсіз ел ретінде сақтап қана қойған жоқ, сонымен қатар демократиялық институттарды нығайтып, биліктің заңға бағынышты болуын қамтамасыз етті. Оның саяси қызметі Мексиканы орталықтандырылған, құқықтық мемлекет ретінде қалыптастыруға негіз болды. Сондай-ақ, Хуарес өзінің жеке өміріндегі қарапайымдылығы, адалдығы және халық алдындағы әділеттілігі арқылы Мексика қоғамында символикалық мәнге ие болды. Ол еңбекқорлық пен патриотизм үлгісін көрсетіп, халық арасында «Мексиканың демократиялық символы» ретінде есте қалды. Оның қызметі кейінгі ұлттық қозғалыстарға үлгі болып, азаматтық құқықтарды қорғау мен мемлекеттік реформаларды жүргізудің маңызды моделіне айналды.

Қазақ тарихында ұлт көсемі Әлихан Бөкейхан 1866 жылы 5 наурызда дүниеге келді. Ол ХХ ғасыр басында қазақ қоғамын саяси тұрғыдан жаңғыртуға күш салған көшбасшы болды. Бөкейхан Ресей империясының отарлық саясатына қарсы күресіп, Алаш қозғалысын ұйымдастырды. 1917 жылы құрылған Алаш Орда үкіметінің төрағасы болып сайланып, қазақ халқының ұлттық автономия алу идеясын алға қойды. Ол тек саясаткер ғана емес, сонымен қатар публицист, экономист, ғалым және аудармашы болды. Әлихан Бөкейханның қызметі қазақ қоғамының саяси жаңғыруына және ұлттық сана оянуына бағытталған еді. Ол Масариктің демократиялық идеяларын, Горбачёвтің реформашылдық әрекеттерін немесе Хуарестің ұлттық тәуелсіздікке қызметін еске салатын ұлт көсемі ретінде танылды. Егер жоғарыда аталған наурыздағы әлемдік көшбасшылар өз елдерінің саяси жүйесін реформалап, ұлттық тәуелсіздікті қорғаған болса, Әлихан Бөкейхан қазақ халқының тәуелсіздік идеясын алғаш рет саяси деңгейде көтерген көшбасшы болды.