Қарқара – бойжеткен қыздың көркі мен сымбатын айшықтайтын сәндік баскиім болса, сәукеле – ұзатылар қыздың жаңа өмірге қадам басуын білдіретін киелі ритуалдық баскиім. Бұл екі бұйым қазақ дүниетанымындағы «қыз – келін – ана» концепциясының көркем бейнесі іспетті.

Қарқара – көне түркі дәуірінен жалғасқан баскиім үлгісі. Оның атауы «қарқара құсы» атауымен байланыстырылады. Қарқара  таулы аймақтарда мекендейтін, айбарлы, сұлу құс. Сол құстың қауырсыны ертеде батырлар мен сал-серілердің, сұлу қыздардың сәндік белгісі ретінде қолданылған. Оны тек жас қыздар ғана емес, тұрмысқа шыққан әйелдер мен әлеуметтік мәртебесі бар бәйбішелер де киетін. Бас киімнің сәндік безендірілуі, қауырсындары мен моншақтары арқылы киім иесінің абыройы мен сыйластығы бейнеленген.

Қарқараны көбіне зергерлер мен ісмерлер қолдан тіккен. Ол барқыт, пүліш, қамқа секілді асыл маталардан тігіліп, үсті алтын жіппен зерленіп, маржан, моншақ, жібек жіптермен көмкерілген. Төбесіне үкі немесе қарқара қауырсыны тағылған. Қазақ танымында үкі жамандықтан қорғайтын киелі құс саналған. Сондықтан қарқараға тағылған үкі қызды көз тиюден, жамандықтан сақтайды деген сенім болған.

Сәукеле болса, қазақтың дәстүрлі киім өнеріндегі ең күрделі әрі ең қымбат бұйым. Ол ұзатылар қызға арналып арнайы жасалады. Көп жағдайда сәукелені жасауға бір жылға жуық уақыт кеткен. Себебі ол қазақтың дәстүрлі қалыңдық баскиімдерінің ішіндегі ең салтанатты әрі қасиеттісі. Ол биік конус пішінінде жасалып, негізі қалың киізден қалыпталып, сырты барқыт, қамқа, жібек секілді асыл маталармен қапталады. Сәукеленің сырты алтын-күміс әшекейлермен, маржан, меруерт, жақұт, лағыл тәрізді асыл тастармен көмкеріліп, маңдай тұсына салпыншақ әшекейлер, жақтаулар тағылады. Артына ұзын желек бекітіледі. Бай әулеттер сәукеле жасауға аса көп қаражат жұмсап, оның құнын кейде қалың малдың бір бөлігіне теңестірген.

Сәукеле тек ерекше салтанатты сәттерде ғана киіледі. Ол ұзату тойында, келін түсіруде және беташар рәсімінде қалыңдықтың басына кигізіледі. Қыздың енді келін атанып, өзге әулетке келін болып түскенін паш ететін басты ритуалдық белгі. Осы арқылы оның әлеуметтік мәртебесінің өзгергені бүкіл ел-жұртқа жария етіледі. Сәукеле қазақ дәстүрінде жай баскиім емес, қыздың жаңа өмірге қадам басуын білдіретін киелі әрі символдық мәні зор мұра болып саналады.

Қарқара мен сәукеле  қазақтың дәстүрлі киім мәдениетіндегі екі түрлі әлеуметтік кезеңді бейнелейтін баскиімдер. Қарқара бойжеткен қыздың жастық шағы мен сұлулығын, бәйбішелердің абыройын паш етсе, сәукеле оның келін болып, жаңа өмірге қадам басқанын айшықтайтын қасиетті нышан саналған.