Sun, 07 Jun 2026 01:29:18 +0500 Қазақстанның басты тарихи порталы: сайттағы ең қызықты тарихи мақалалардың таңдауы https://e-history.kz/media/images/history_default.png https://e-history.kz/media/images/history_default.png kk 60 https://e-history.kz/kz https://e-history.kz/kz/news/show/50001671 Батыс Қазақстан облысы Бөкей ордасы ауданына қарасты Хан Ордасы ауылы – қазақ тарихында ерекше орны бар мекен. Бұл ауыл XIX ғасырда Бөкей хандығының әкімшілік және мәдени орталығы болған. Қазір дәл осы жерде Бөкей ордасы тарихи-музей кешені орналасқан. Орал қаласынан шамамен 600 шақырым қашықтағы бұл тарихи орынға келушілер Бөкей хан, Жәңгір хан дәуірімен, Ішкі орданың саяси, мәдени және ағартушылық тарихымен таныса алады. Fri, 05 Jun 2026 11:38:28 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001670 Іле халық баспасынан 2009 жылы жарық көрген, Қаһарман Мұқашұлы мен Кәкеш Қайыржанұлы аударған «Чиң әулеті сарай жылнамаларындағы қазаққа қатысты деректер» атты кітап негізінде желілес беріліп келе жатқан мақаламызды жалғастырамыз. Бұл жолы Чянлұңның 21-жылы 8-айдың 28-күніне, яғни 1756 жылғы 22 қыркүйекке қатысты сарай жазбасын талдаймыз. Көлемі шағын болғанымен, бұл құжат қазақ–чиң қатынасының жаңа кезеңге өткенін, Әмірсана мәселесінің дипломатиялық сипаттан ашық әскери қақтығысқа ұласқанын көрсетеді. Thu, 04 Jun 2026 15:51:59 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001669 Мемлекеттік рәміздер күніне орай Qazaqstan tarihy арнасының кезекті подкасы эфирге жол тартты. Thu, 04 Jun 2026 14:45:35 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001666 Жыл сайын 4 маусымда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күні атап өтіледі. Бұл күн тәуелсіз еліміздің басты нышандары – Ту, Елтаңба және Әнұранның қабылданған күні ретінде тарихта қалды. Thu, 04 Jun 2026 10:17:21 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001665 Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы – тәуелсіздік пен егемендіктің, ұлттық мәдениет пен тарихтың символы. Thu, 04 Jun 2026 09:46:01 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001664 Қазақстанның кеңестік кезеңдегі мемлекет және қоғам қайраткерлерінің арасында Мұстақым Біләлұлы Ықсановтың орны ерекше. Ол әр жылдары Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда, Жамбыл және Батыс Қазақстан өңірлерінде жауапты қызметтер атқарып, ауыл шаруашылығы, су шаруашылығы, құрылыс және әлеуметтік инфрақұрылым салаларының дамуына үлес қосты. Әсіресе Батыс Қазақстан облысын басқарған жылдары өңірдің экономикалық және мәдени келбетінің өзгеруімен байланысты аталады. Thu, 04 Jun 2026 09:45:03 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001662 Б.з.д. шамамен XIII–XII ғасырлар аралығында Жерорта теңізі мен Таяу Шығыс кеңістігінде бұрын-соңды болмаған тарихи үдеріс жүрді. Бұл кезеңді тарихшылар кейіннен «Қола дәуірінің апатты күйреуі» деп атады. Wed, 03 Jun 2026 21:21:50 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001659 Қазақ музыка мәдениетінің тарихында ұлттық өнердің дамуына жол ашқан алғашқы тұлғалардың орны ерекше. Солардың қатарында қазақ қыздарының арасынан шыққан тұңғыш кәсіби пианист, музыкатанушы ғалым Гүлжауһар Айыпқызы Шомбалова бар. Ол орындаушылық шеберлігімен ғана емес, қазақ музыкасын ғылыми тұрғыдан зерттеп, оның тарихын жүйелеуге қосқан еңбегімен де танылды. Гүлжауһар Шомбалова кәсіби музыкалық білім алған алғашқы қазақ қыздарының бірі ретінде ұлттық музыка өнерінің жаңа кезеңінің қалыптасуына үлес қосты. Оның есімі қазақ пианино өнерінің бастауында тұрған тұлға әрі отандық музыкатану ғылымының алғашқы өкілдерінің бірі ретінде тарихта қалды. Tue, 02 Jun 2026 18:33:41 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001656 Қазақ руханиятының темірқазығы, ағартушы-ғалым Ахмет Байтұрсынұлының «Маса» жинағы енді ағылшын тілінде оқырманға жол тартты. Ұлт ұстазының ХХ ғасыр басындағы қоғамдық ойды сілкінткен әйгілі туындысын америкалық жазушы әрі аудармашы Жейк Завлацки ағылшын тіліне аударып, жеке кітап ретінде жариялады. Tue, 02 Jun 2026 15:42:02 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001653 Жаздың алғашқы күні күнтізбеде тек ыстық маусымның басталуымен емес, әлемдегі ең ізгі, ең жарқын мерекелердің бірі – Халықаралық балаларды қорғау күнімен ерекшеленеді. Mon, 01 Jun 2026 14:43:31 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001651 Бүгін – 31 мамыр. Саяси қуғын-сүргін және Ашаршылық құрбандарын еске алу күні. Бұл күн қазақ тарихындағы ең ауыр кезеңдерді ойға оралтады. Миллиондаған адамның өмірін жалмаған нәубет, үзілген тағдырлар, қара жамылған шаңырақтар – бәрі ұлт жадында сақталған ауыр шындық. Sun, 31 May 2026 17:06:05 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001649 Қажымұқан Мұңайтпасұлы иісі қазақтан шыққан алғашқы кәсіпқой балуан болып саналады. 1908, 1909, 1911, 1913, 1914 жылдары аралығында күрестің бірнеше түрінен әлем чемпионы атанған даңқты спортшы. Fri, 29 May 2026 15:55:02 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001648 Астанада өткен «Алтын Орда – дала өркениетінің моделі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум аясында Ұлттық ғылым академиясы Білім және қоғамдық даму орталығының жетекшісі, саясаттану ғылымдарының PhD докторы Жеңісбек Төленмен сұхбаттастық. Әңгіме барысында тарихшы қазақ даласындағы құқықтық мәдениеттің ерекшелігі, жазылмаған заңдардың қоғам өміріндегі рөлі, билер институты, тәңіршілдік пен ислам сабақтастығы, құн төлеу жүйесі, әйелдің қоғамдағы орны және қазіргі құқықтық жүйенің тарихи негіздері туралы кеңінен сөз қозғады. Fri, 29 May 2026 14:12:43 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001647 Алтай мен Қобда бетін жайлаған қазақ көшінің тарихы – ұлтымыздың атамекеннен тысқары аймақтарда өз болмысын, тілі мен ділін сақтап қалу жолындағы ең ауыр әрі тәуекелге бел буған кезеңдерінің бірі. Fri, 29 May 2026 12:39:01 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001646 XX ғасыр басындағы қазақ зиялыларының өмір жолы – ұлт тарихындағы күрделі кезеңдердің айнасы. Елдің тәуелсіздігі, халықтың мәдени және саяси жаңғыруы үшін күрескен көптеген тұлғалар тоталитарлық жүйенің құрбанына айналды. Осындай тағдыры күрделі қайраткерлердің бірі – дәрігер, қоғам белсендісі, Алаш қозғалысына қатысушы Иса Таумышұлы Қашқынбаев Fri, 29 May 2026 11:40:10 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001644 Орал қаласының тарихи ғимараттарының бірінде орналасқан «Домбыра» музейі екі жылға жуық уақыт ішінде өңірдің күйшілік дәстүрін, көне аспаптар тарихын және Батыс Қазақстаннан шыққан өнер тұлғаларының мұрасын бір арнаға тоғыстырған мәдени орынға айналды. Мұнда келуші домбыраның көне үлгілерінен бастап Құрманғазы оркестрінің тарихына дейінгі нақты жәдігерлермен таныса алады. Fri, 29 May 2026 10:21:32 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001642 Іле халық баспасынан 2009 жылы жарық көрген, Қаһарман Мұқашұлы мен Кәкеш Қайыржанұлы аударған «Чиң әулеті сарай жылнамаларындағы қазаққа қатысты деректер» атты кітап негізінде желілес беріліп келе жатқан мақаламызды жалғастырамыз. Бұл жолы Чянлұңның 21-жылы 7-айдың 28-күніне, яғни 1756 жылғы 23 тамызға қатысты сарай жазбасын талдаймыз. Көлемі шағын болғанымен, бұл дерек Чиң империясының Әмірсана төңірегіндегі үрейін, қазақ күшіне деген сақтығын және ақпараттық соғыстың сол дәуірдегі рөлін аңғартады. Thu, 28 May 2026 17:08:59 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001641 Мамыр айы – Қазақстанның сыртқы саясаты мен дипломатиясының тарихында ерекше кезең болып саналады. Дәл осы айда нақты айтар болсақ, 1992 жылдың мамыр айында Тәуелсіз Қазақ елі әлемдік аренада өзінің тәуелсіз қолтаңбасын қалдырып, халықаралық қауымдастықтың тең құқылы мүшесі ретінде серпінді қадамдарын жасады. Thu, 28 May 2026 16:48:36 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001639 Ескендір Хасанғалиевтің «Бозторғайым» әні – қазақ эстрадасындағы уақыт өткен сайын құнын жоғалтпаған лирикалық туындылардың бірі. 1970-жылдары дүниеге келген әнге соңғы уақытта әлеуметтік желілерде қызығушылық қайта күшейді. Бүгін біз сол әннің тығу тарихына тоқталуды жөн көрдік. Thu, 28 May 2026 11:59:21 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001633 Адамзат тарихының соңғы 50 мың жылы тарихында дін туып қалыптасқан делінеді. Әлемде он мыңнан астам дін бар делінсе, адамзат баласының 85 пайызы солардың арасынан христиан, ислам, индуизм, буддизм және мәлім түрдегі халықтық діндерге (folk religion) сенеді екен. Ғасырлар жүзінде діндер халықтың, ұлттың мәдениетімен астасып, өзіндік рәсімдік ғұрыптарын қалыптастырды. Солардың бірі – ғибадат-құлшылық сапары. Tue, 26 May 2026 17:05:19 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001632 Орал қаласындағы Табиғат және экология музейі – миллиондаған жыл бұрын Батыс Қазақстан аумағында тіршілік еткен мамонттар мен ежелгі жануарлардың сүйектерінен бастап, бүгінгі дала мен Жайық бойында кездесетін сирек аң-құстарға дейін сақтаған ерекше орын. Бір қарағанда қарапайым көрінгенмен ішінде тұтас бір табиғат тарихы жатыр. Мұнда кайнозой дәуірінен жеткен түпнұсқа сүйектерді, Қызыл кітапқа енген жануарларды, өңір экожүйесіне тән құстарды және ғасырлар бойы өзгерген табиғат әлемін бір жерден көруге болады. Tue, 26 May 2026 15:28:06 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001631 Астанада өткен «Алтын Орда – дала өркениетінің моделі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум кезінде тарихшы, картограф, “Abai Labs” ғылыми-инновациялық паркіне қарасты «Шығыс Қолжазбалар Мұрасы» халықаралық деректану орталығының жетекшісі, Абай атындағы ҚазҰПУ профессоры Нұрлан Кенжеахметпен сұхбаттасқан болатынбыз. Әңгіме барысында ғалым көшпелі өркениет туралы қалыптасқан қате түсініктер, Алтын Орданың карталары, ғұндардан басталатын мемлекеттілік дәстүрі, «моңғол» атауының тарихи мәні, Жошы ұлысы мен қазақ мемлекеттілігінің сабақтастығы туралы кеңінен сөз қозғады. Tue, 26 May 2026 14:59:05 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001630 XX ғасырдың алғашқы жартысы қазақ халқы үшін аса ауыр тарихи кезеңдердің бірі болды. Азамат соғысынан кейін кеңестік билік қазақ қоғамын күштеп өзгертуге бағытталған саясат жүргізді. Мал-мүлікті тәркілеу, күштеп ұжымдастыру, дәстүрлі басқару жүйесін жою, дін мен ұлттық элитаны қудалау халық наразылығының күшеюіне алып келді. Осындай тарихи жағдайда Қазақстанның әр өңірінде қарсылық қозғалыстары бой көтерді. Tue, 26 May 2026 13:50:25 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001624 Жаздың алғашқы айында халықаралық және кәсіби мерекелермен қатар, қазақ әдебиеті мен ғылымына еңбегі сіңген тұлғалардың мерейтойлары да аталып өтеді. Төменде солардың тізімін ұсынамыз. Mon, 25 May 2026 10:23:05 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001623 ХХ ғасырдың алғашқы ширегі қазақ халқының тарихи жадында ауыр сынақтар кезеңі ретінде сақталды. Қоғамдық-саяси өзгерістер, азамат соғысының салдары, шаруашылық жүйенің күйреуі, табиғи жұт пен әлеуметтік дағдарыс қазақ даласын үлкен апатқа алып келді. Осындай қиын кезеңдердің бірі – 1921–1922 жылдардағы ашаршылық еді. Sun, 24 May 2026 15:41:07 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001622 Қазақстан аумағында XVIII ғасырдан сақталған азаматтық ғимараттардың бірі – Емельян Пугачев музей-үйі. Ғимарат XVIII ғасырдың орта шенінде қарапайым казак Петр Кузнецовтың үйі ретінде салынған. Кейін бұл үй Емельян Пугачевтің екінші жұбайы Устинья Кузнецова тұрған орын ретінде тарихта қалған. Ендеше бүгін сол музей тарихымен жақынырақ танысайық. Sat, 23 May 2026 14:41:14 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001620 Елімізде кезекті оқу жылы аяқталып, соңғы қоңырау соғылды. Статистика сенсек, ел бойынша биыл 3,9 миллионнан астам оқушы бітіріп отыр. Оның 215 мыңнан астамы мектеп бітіріп, студенттік өмірге жолдама алып отыр. Fri, 22 May 2026 16:01:13 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001618 Бір адамның тағдыры кейде бір халықтың сағынышын арқалап жүреді. Кейде бір адамның көзіне үйірілген жас – тұтас ұлттың жүрегіндегі сағыныштың табы болады. «Тарих söile» жобасының кезекті қонағы Неслихан Мұстафақызы Өзтүрікпен әңгіме барысында дәл сондай күй кештік. Fri, 22 May 2026 15:34:14 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001617 Астанада өткен «Алтын Орда – дала өркениетінің моделі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум аясында «Тарих söile» жобасы бірқатар тарихшы, археолог ғалымдармен сұхбат ұйымдастырды. Солардың бірі – Батыс Қазақстан өңіріндегі ортағасырлық қалаларды ұзақ жылдан бері зерттеп жүрген археолог Мұрат Қалменов. Әңгіме барысында ғалым Алтын Орда дәуіріндегі қалалық мәдениет, Жайық қалашығы, көне инженерлік жүйелер, кесенелер, керамика технологиясы мен археологиядағы соңғы жаңалықтар туралы кеңінен айтып берді. Fri, 22 May 2026 12:51:32 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001616 Бір қарағанда, 1925 жылғы «Сусамыр жәрмеңкесі» атты шағын мақала – шаруашылық хабарға ұқсайтын қысқа мәтін. Бірақ оған тарихи контекстпен қарасақ, бұл жазбада жаңа құрылған Қара-Қырғыз автономиялық облысының ең өзекті түйіндері тоғысып тұр: көшпелі елге тауар қалай жеткізіледі, ақша айналымы әлсіз жерде сауда қалай жүреді, орталық мекемелер даланың нақты сұранысын қаншалық тани алды, жаңа баспасөз осының бәрін қалай түсіндірді? 1924 жылдың күзі мен 1925 жылдың көктемі – Қырғызстан үшін мемлекеттілік, әкімшілік құрылым, мәдениет және шаруашылық жүйе қатар жаңадан қалыптасып жатқан аса күрделі өтпелі шақ еді. Бұл жағдайды сол дәуірдің ғылыми еңбектері де, анықтамалықтары да, кейінгі зерттеулер де айқын көрсетеді. Fri, 22 May 2026 12:37:44 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001614 «Алтын Орда – дала өркениетінің моделі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум аясында Астана халықаралық университетінің аға оқытушысы, PhD докторант, Өнер және гуманитарлық ғылымдар жоғары мектебінің магистрі Меруерт Доқтырханқызы Тілебалдиевамен «Тарих söile» жобасында сұхбаттасқан едік. Әңгімемізге Алтын Орданың өркениеттік моделі, көшпелі мәдениеттің ғылыми әлеуеті, табиғатпен үйлесім, заң жүйесі, білім мен тіл мәселесі арқау болды. Thu, 21 May 2026 18:30:47 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001610 Сәкен Ғұмаров музей-үйі – Орал қаласындағы ең ерекше мәдени орындардың бірі. Бұл музей қазақ бейнелеу өнеріндегі өзгеше қолтаңбасымен танылған суретші, режиссер әрі авангард бағытындағы қылқалам шебері Сәкен Ғұмаровтың өмірі мен шығармашылығына арналған. Музейге келген адам тек картиналарды көріп қана қоймай, суретшінің ішкі дүниесімен, философиялық көзқарасымен және өнерге деген ерекше танымымен таныса алады. Thu, 21 May 2026 15:58:10 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001609 Алтын Орда әдебиетінің көрнекті тұлғаларының есімі бүгінгі күнге дейін толық сақталмаған. Кейбір ақындар мен философтардың атын білсек, жөнін білмейміз. Бұл келешекте түркітанушылардың белсене кірісетін шаруасы екені белгілі. Сондай тұлғалардың бірі-Хорезми. Ақын Хорезми Алтын Орда әдебиетінің ең көрнекті тұлғаларының бірі болып есептеледі. Ол Жәнібек хан тұсында өмір сүріп, шығармашылықпен еркін айналысқан. Біздің заманымызға бұл дастанның екі қолжазба нұсқасы жеткен. Thu, 21 May 2026 12:02:32 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001607 Астанада өткен «Алтын Орда – дала көшпелі өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиум аясында Ұлы дала тарихына қатысты маңызды рухани оқиға өтті. Елордада америкалық тарихшы әрі антрополог Джек Уэзерфордтың әлемге кеңінен танылған «Шыңғыс Хан және қазіргі әлемнің қалыптасуы» атты кітабының қазақ тіліндегі тұсаукесері жасалды. Бұған дейін жиырмадан астам тілге аударылған еңбек енді алғаш рет қазақ оқырманына жол тартып отыр. Thu, 21 May 2026 11:41:33 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001606 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Алтын Орда – дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық симпозиумында бүгінгі Отан тарихының өзекті мәселелеріне тоқталып, бірнеше жаңа ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағыттарын айқындады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, Еуразияның ұлан-ғайыр аумағын еркін жайлап, Ұлы дала төсінде билік құрған қуатты империя Алтын Орданың саяси тарихы түрлі кезеңде кешенді түрде зерттелді. Thu, 21 May 2026 11:07:24 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001602 19-20 мамыр күндері елордада «Алтын Орда – дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» атты халықаралық ғылыми симпозиум өтті. Іс-шараға әлемнің 23 елінен 300-ден астам жетекші ғалымдар, сарапшылар мен мамандар қатысты. Симпозиум қорытындысы бойынша қатысушылар Алтын Орда мұрасын зерттеу және дәріптеу мәселелеріне қатысты халықаралық академиялық қауымдастықтың ортақ ұстанымдарын айқындайтын Қарар қабылдады. Wed, 20 May 2026 22:28:57 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001601 Қазақстан Республикасы Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылы 19-20 мамыр күндері Астана қаласында өткен «Алтын Орда - дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік» тақырыбында ұйымдастырылған халықаралық симпозиумда сөйлеген сөзінде Алтын Орданың Еуразия тарихындағы ерекше орнына тоқталды. Wed, 20 May 2026 17:00:21 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001600 Бұл келісім шарттағы соманы бүгінгі нарықпен есептегенде жарты триллион теңгеге жуықтайды екен. Wed, 20 May 2026 15:19:01 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001596 19 мамыр - Қазақстанның қаржылық тәуелсіздігінің шежіресінде алтын әріппен жазылған ерекше күн. Тура осы күні еліміздің өз Банкнот фабрикасы ресми түрде ашылып, алғашқы отандық теңгелерді басып шығара бастады. Tue, 19 May 2026 16:13:36 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001594 Жошы әулетінің билігі Ұлы даладағы мемлекеттік сабақтастықтың айқын көрінісі. Tue, 19 May 2026 12:46:24 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001591 Алтын Орда — дала өркениетінің үлгісі: тарих, археология, мәдениет, бірегейлік аясында Өзбекстан Ғылым академиясының президенті, тарихшы ғалым Шавкат Абдуллаевич Аюпов сөз сөйлеп, Алтын Орданың Еуразия кеңістігіндегі тарихи рөлі мен түркі халықтарының ортақ мәдени мұрасы туралы пікір білдірді. – Алтын Орда – жай ғана мемлекет емес. Бұл – қалалар, керуен жолдары, мәдени және өркениеттік орталықтар қалыптасқан алып тарихи кеңістік. Ол ғасырлар бойы Орталық Азия халықтарының саяси, мәдени және этникалық дамуына ықпал етті, – деді ол. Оның айтуынша, Қазақстан мен Өзбекстан тарихы өзара тығыз байланысты және бұл байланыстар Алтын Орда дәуірінде ерекше көрініс тапқан. – Қазақстан мен Өзбекстан тарихы – ортақ тарихи кеңістіктің бір бөлігі. Дәл осы аймақта көшпелі және отырықшы өркениеттер арасында күрделі саяси, мәдени және шаруашылық үдерістер жүрді. Кейін бұл процестер қазақ және өзбек халықтарының тарихи дамуына маңызды негіз болды, – деді спикер. Ғалым Алтын Орданы тек көшпелі өркениет ретінде қарастыру жеткіліксіз екенін ерекше атап өтті. – Алтын Орданың күші оның әртүрлі өмір салтын, экономика мен мәдениетті біріктіре алуында болды. Көшпелі дәстүрлер қала мәдениетімен, саудамен, дипломатиямен және жазба мәдениетімен қатар дамыды. Сарай, Отырар және Орта Азияның басқа да қалалары өзара тығыз байланыста болды. Бұл кеңістікте мәдени және рухани алмасу үздіксіз жүріп отырды, – деді Шавкат Аюпов. Ол Еуразия халықтарының ғасырлар бойы өзара диалог жағдайында дамығанын айтты. – Түркі халықтары мен Еуразия кеңістігі жүздеген жыл бойы тұрақты мәдени диалог жағдайында өмір сүрді. Соның нәтижесінде көшпелі мәдениет пен қалалық өркениет өзара сабақтасқан ерекше өркениеттік модель қалыптасты. Бұл тарихи тәжірибе қазіргі өңірлік ынтымақтастық үшін де маңызды, – деді ол. Спикер қазіргі таңда археология, антропология, палеогенетика және тарихи география салаларындағы жаңа зерттеулер Орталық Азия тарихын қайта зерделеуге мүмкіндік беріп отырғанын жеткізді. – Бүгінде ғылым бізге Орталық Азия тарихының бұрын ойлағаннан әлдеқайда күрделі әрі өзара тығыз байланысты болғанын көрсетіп отыр. Сондықтан халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың маңызы өте зор. Қазақстандық және өзбекстандық ғалымдардың бірлескен жобалары Алтын Орда мен жалпы Еуразия тарихын тереңірек зерттеуге үлкен үлес қоса алады, – деді Шавкат Аюпов. Сөз соңында ол мұндай халықаралық симпозиумдар тарихи жадты сақтап, мемлекеттер арасындағы мәдени диалогты нығайтуға ықпал ететінін атап өтті. – Алтын Орда туралы әңгіме – тек өткенді талқылау емес. Бұл – тарихи жад арқылы өзара құрметті, өңірлік ынтымақтастықты және мәдени диалогты дамыту мәселесі, – деді ол. Tue, 19 May 2026 12:23:08 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001590 Шыңғыс хан және оның мұрагерлері соғыстар мен қақтығыстарды тоқтатып, Еуразияның ұланғайыр даласына бейбітшілік орнатты. Tue, 19 May 2026 12:18:00 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001587 Tue, 19 May 2026 12:06:45 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001585 Астанада Алтын Орда мұрасына арналған халықаралық симпозиум өтіп жатыр. Tue, 19 May 2026 11:58:04 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001583 Астанада Алтын Орда мұрасына арналған халықаралық симпозиум басталды. Tue, 19 May 2026 11:36:14 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001582 Астанада Алтын Орда мұрасына арналған халықаралық симпозиум басталды. Іс-шара 19-20 мамыр күндері өтеді Tue, 19 May 2026 11:34:22 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001579 Іле халық баспасынан 2009 жылы жарық көрген, Қаһарман Мұқашұлы мен Кәкеш Қайыржанұлы аударған «Чиң әулеті сарай жылнамаларындағы қазаққа қатысты деректер» атты кітап негізінде желілес беріліп келе жатқан мақаламызды жалғастырамыз. Бұл жолы Чянлұңның 21-жылы 4-айдың 24-күніне, яғни 1756 жылғы 22 мамырға қатысты жазбаны негізге алып, Әмірсана дағдарысы тұсында Чиң сарайының Абылай ханға жасаған қысымы қалай күшейгенін, қазақ-чиң қатынасының дипломатиялық ескертуден ашық әскери қоқанлоқыға қалай ойысқанын талдаймыз. Mon, 18 May 2026 12:32:31 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001578 Қазақ тарихында ел басына күн туған шақта ерлермен бірге күреске араласқан батыл әйелдер бірі – Азамат соғысы кезеңінде ерлігімен танылған Айғыз Көшімбайқызы. Ол ХХ ғасыр басындағы саяси өзгерістер мен қақтығыстар кезінде Аягөз өңірінде кеңес өкіметін орнатуға қатысып, үгіт-насихат жұмыстарын жүргізген, жаралыларға көмектескен қайсар тұлға ретінде тарихта қалды. Кейін оның тағдыры туралы деректер баспасөзде жарияланып, көркем шығармаларға арқау болды. Mon, 18 May 2026 10:36:20 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001576 Қазақстан тарихын жаңа ғылыми пайымдаумен жүйелеуге бағытталған «Қазақстан тарихы: ежелгі дәуірден бүгінге дейін» атты жеті томдық академиялық басылымды әзірлеу жұмыстары жалғасып жатыр. Алматыда өткен редакция алқасының кезекті отырысында көптомдықтың алтыншы томы қаралды. Бұл туралы Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин өзінің Facebook парақшасында жазды. Mon, 18 May 2026 10:24:40 +0500 https://e-history.kz/kz/news/show/50001575 18 мамыр – Халықаралық музейлер күні. Осыған орай Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева музей саласының қызметкерлерін кәсіби мерекесімен құттықтап, олардың ұлттық мұраны сақтаудағы еңбегін ерекше атап өтті. Mon, 18 May 2026 10:10:42 +0500