«Бүгінгі күнді түсініп-түйсіну үшін де, болашақтың дидарын көзге елестету үшін де кешегі кезеңге көз жіберуіміз керек»
Н. Ә. Назарбаев

Мәдени серуен: Алматы қаласы тарихының музейі

4567
Мәдени серуен: Алматы қаласы тарихының музейі
Бүгін біз сіздерге Қазақстандағы ежелгі қалалардың бірінің тарихынан сыр шертер мұражайға баруды ұсынамыз.

Мыңдаған жылдар бойы Алматы қаласы Қазақстан тарихына әсер еткен оқиғалардың қақ ортасында болды. Дәл осы Алматы қаласы тарихының мұражай өткен тарихқа үңілуге мүмкіндік береді.

Қазіргі уақытта мұражайда 35 мың экспонат жинақталған, бірақ орын көлемінің кішкентай болғандықтан экспозиция көрме қағидасына сай мезгіл-мезгіл залдағы заттар жаңартылып отырады. Қазіргі уақытта оларды қала тарихына қатысты шарттай екі дәуірге бөліп қарастыруға болады: қола дәуірінен ортағасырға дейін және Верный кезеңі.

Мұражайлық экспозицияны көп қабатты Бұтақты археологиялық қоныстары ашады. Осында мұражайдың ежелгі экспонаттары— қола дәуірінің қыш құмыралары да бар. Олар шамамен 3 мың жыл бұрын жасалған.

daed387e4ee2f7893083ce305d45a1e1.jpg

49da6753f5c5127909e9bb3c02c8b57c.jpg

Мыстан жасалған сақ қазандары мұражай топтамасының мақтанышы болып табылады. Алматы облысы бойынша барлығы 60 қазан табылған. 

195d626aa6b190a2d285b02886dcbb0e.jpg

378032d5c294e288d79ff865696a4993.jpg

Экспозицияның осы бөлігіндегі ат әбзелдеріне назар аудармау мүмкін емес. Егер мұқият қарасаңыз, олар грифтердің айбынды бастарының түрінде жасалғанын анық байқауға болады. Осы заттарды көргенде көптеген тайпаларға қорқыныш әкелген сақ аттыларының бейнелері көз алдыңа елестейді. 

7ac1734280b4175c5f001af03954bcbe.jpg

ed305e3d6db918bc955cc78a1441bbbe.jpg

Сонымен қатар экпозициялар қатарында Алматы қаласының ежелгі тарихынан сыр шертер Шыңғысханның ұлы — Шағатайдың билік еткен кезеңіне тиесілі күміс тиындар да бар.

37a7e4796c10433a129972b1db52d6f2.jpg

Қазақ мемлекетінің құрылуы, ұлт-азаттық соғыстар, ресейлік әскери бекіністердің орнында қалалардың пайда болуы және дамуы, Алматы 70 жыл бойы Кеңес Одағы құрамындағы Қазақ ССР астанасы болған уақытқа тән заттар, кеңес үкіметінің орнауының басы болған ХХ ғасырдың саяси оқиғалары сияқты маңызды тарихи оқиғаларды экспозицияның келесі бөлімдері айқындап береді. 

04e6335b7913cf90d03b848197b404f8.jpg

264883b920767a1337cef267977c8655.jpg

Жоңғар шапқыншылығы кезінде қорғаныс үшін қолданылған XVIII ғасырдағы мылтық 

8a1f070998838de86bc0e9c0dca6108b.jpg

Түрксіб құрылысына арналған экспозиция 

da3f12fdeb0e373bdf28782ddc26e520.jpg

Верный кезеңінің үй аспабы

Мұражайға кіргенде бізді Верный атауымен қаланың қалыптасу кезеңінің басына жататын ауқатты үй бөлмесінің интерьері қарсы алады. Болжамды түрде барлық заттар қалаға ХІХ ғасырдың 60-шы жылдары Ресейден қоныс аударушыларға жатады.

298f52cad2a42dd34947e6c25ac9c4da.jpg

71903e4ad6b290e0cb8f803c8648050f.jpg

ХІХ ғасырдың соңына тән неміс күйсандығы

Бұл атақты кеңес топографы, суретші және альпинист Евгений Колокльниковтың ежелгі аспабы.

Жиһаздың басқа заттары арасында мықты, ойылған және берік ағаш үстел ерекше болып көрінеді. Ол Жетісу генерал-губернаторы Г.А. Колпаковскийдің резиденциясында тұрған.

60dee5ef5a56610a56204463e535471e.jpg

Сонымен қатар Верный қаласының архитекторы мен инженері Андрей Павлович Зенковқа арналған бұрышты көре алмау қиын емес.

491b3d9572c55ba788365d7d4b6b26a2.jpg

Верныйда фото ісі жақсы жүрді. А. Лейбин отбасының атақты фотосалоны жұмыс істеді. Музейде қаладағы алғашқы фото салондағы фото аппараттардың бірі шығарып қойылған.

1f273d0413686e4895f7992c9235b554.jpg

Бөлек шағын экспозиция Верныйдағы сауда орны мен көпестерге арналған.

63fa8d4fbb1d8204816b87f37f332e0e.jpg

75d911722b8ac6f78200c0b1fb7a1619.jpg

Музейде суретшілер С. Калмыков, Н. Соловьев, М. Ержанов, М. Нұрлыбаев, А. Уткиннің жұмыстарымен ұсынылған бейнелеу өнерінің шығармалар топтамасы, қазақ этнографиясының бірегей жинақтары, сонымен қатар қазір Алматыны мекен еткен халық өкілдерінің этнографиясы, әр түрлі дәуір мен мәдениет, нумизматика, тұрмысындағы заттар топтамасы, фото және құжаттар ұсынылған.

fb01b6d59689620069d398a80bde599e.jpg

999a771e77ac14b668926d740f071730.jpg

b6669210d87d7b6d0075a6137ff702a4.jpg

Музейге барғанда ескі қала көз алдыңа келіп, серуендеп қайтқандай боласың. 

Серуенге дүйсенбі және жұма аралығында, сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін жасауға болады, мекен-жайы Алматы қаласы Достық көшесі 44.

Алена ДЕМЧЕНКО