«Бүгінгі күнді түсініп-түйсіну үшін де, болашақтың дидарын көзге елестету үшін де кешегі кезеңге көз жіберуіміз керек»
Н. Ә. Назарбаев

1999 жылғы Қазақстан Республикасының халық санағы

1999 жылғы Қазақстан Республикасының халық санағы

Қазақстан Республикасының халық санағы 1999 жылғы ақпан айында, 1989 жылғы КСРО Бүкілодақтық халық санағынан 10 жыл өткен соң жүргізілді. Тәуелсіздікті алғаннан кейін, Қазақстан Республикасының алғашқы халық санағы. Санақ 1999 жылғы 25 ақпаннан басталып 4 наурызға дейін жалғасты. 2000 жылдың соңында мемлекет халқының алғашқы санағының негізгі қорытындылары жарияланды. 1999 жылғы өткен халық санағының қорытындылары бойынша Қазақстан Республикасы халқының саны 14953,1 мың адамды құрады, бұл 1989 жылғы бүкілодақтық халық санағы ұсынған қазақ тексерісінің деректеріне сәйкес 1246,1 мың адамға қысқартылды. 

Санақ Қазақстан халқы санының төмендеу үрдісін тіркеді, 1950-1990 жылдарда кеңес уақытында көп жылға созылған өсу кезеңін ауыстырды. Бұл еуропалық этностардың көші-қоны қысқартылуымен белгіленеді. Саны көп ұлттар қатарына, бұрынғыдай, қазақтар (8,0 млн. адам) және орыстар (4,4 млн. адам) жатады. Бұл ретте 1986 жылы қазақтар мен орыстардың республикадағы саны тең болған еді. Мемлекет халқы ішінде қазақтардың үлесі 53,4% (1989 жылы 39,7% ), орыстар – 30,0% (37,8%), өзбектер – 2,5% (2,0%) құрады. Әсіресе немістердің саны көпке, үш есеге қысқартылды. Осыған қарамастан, олар Қазақстанда табиғи өсімді сақтап қалды. 

Түрлі этникалық топтар санының біркелкі емес өзгеруі, әсіресе қалалық жерде кенет этномәдени ілгерілеуді қалыптастырды. Солай, Астана қаласында (Целиноград) қазақтардың үлесі 17,7%-дан 41,3%-ға дейін; Шевченко қаласында (Ақтау) - 23,5%-дан 55,6%-ға дейін; Жаңаөзенде - 50,6%-дан 95,3%-ға дейін өсті. Қалалардағы қазақтар саны 45%, ал ауылдық жерлерде - 9% өсті.

Ер адамдар мемлекет халқының жалпы санынан 48 %, ал әйелдер саны 52 %  есептелді. 1000 ер адамға 1076 әйел келген. Әйелдер санының басым болуы 25 жастан байқалды. 

Қазақша Русский English