Жаңа уақыт

Қазақстан аумағы, оның ұлттық тарихы бойынша тарихи процестің тұтастығын анықтау мақсатында материалдарды таңдаған кезде, негіз ретінде жаңа уақыт дәуірінде әлем тарихының жалпы ағымындағы Қазақстан орнын анықтауына екпін жасау қажет, бұл маңызды стратегиялық тапсырма болып табылады.

Қазақстан Республикасы мемлекеттік хатшысы Марат Тәжіннің баяндамасында «Түрік-славяндардың өзара әрекеті туралы тарихы» – анықталды, ол XVIII ғасырдың басы мен ХХ ғасырдың басын қамтитын кезең. Егер қазіргі кезеңде қайшылық және геосаяси жағдаймен байланысты көптеген мәселелер осы уақытпен байланысты деп ойласақ, онда мемлекет хатшысының келесі сөздері түсінікті болады. – Бұл соғыс, соғыс жеңістері және жеңілуі ғана емес. Ең алдымен бұл сауда, саяси, әскери, мәдени сан қырлы әрекеттесу тарихы екендігі туралы ұмытылып қалады. Біз шиеленісті ғана зерттейміз, содан кейін бүгінгі күндегі көптеген ұнатқандық пен ұнатпаушылықты өткенге аударамыз, бұл кешіруге болмайтын және кәсіби емес жағдай, – деп мәлімдеді Марат Тәжін. Қазіргі заманның тарихи сипаттау ақиқатында тарихтың зақымдау тәжірибесінің майданында соғыс естеліктері, тарихи реніші және басқа негативті көрсетулерде өз орындары бар. Осының барлығы көршілес халықтардың бөлінуі және қашықтауына әкеледі. Қазіргі ғалымдастырылған әлемнің және интернационалдық әлеуметтік-экономикалық қатынастар шарттарында бұл тарихи конфронтацияға әкеледі. Бірақ тарихи әділдік ең жоғары дұрыстық пен тарихшылардың мамандылығын талап етеді. Өткен туралы шындықты ескі реніштерді жою үшін және тарихи есептеуге қателік негізінде саяси есептердің мәліметі үшін айтпау керек. Жаңа уақыттағы Қазақстан тарихы бойынша мамандарға сөзсіз зергер болуға тура келеді. Тарих шегі жеңіс лаврларымен жарықтану керек, бірақ тарихи-саяси өштерге байланбануы керек. Мазмұнына және мәніне сәйкес келетін анық сөйлемшеден ерекшеленетін, мәселелерді дұрыс қоюда және еңбектерді жазуда кәсіптік бейнеленуі керек. Қазақстан тарих бойынша еңбек екпін тарихтың бітістіретін және комплиментті жағына ауысуы керек. Қазақстанға қатысты жаңа тарих XVIII ғасырдың басы мен 1914 жыл кезеңі деп аталады. ХХ ғасырдың 90-шы жылдардың соңында Қазақстанның академиялық ғылымы 1917 жылға дейін жаңа уақыт кезеңіне жатты. XVIII  ғ. –ХХ ғ.басындағы кезең біздің Отанымызға дейін тағдыршешті сипаты бар оқиғалар қатарын қамтыды. Бұл Қазақстанның жаңа тарих әлемдік ағымына енуі; қазақ қоғамының ішкі даму қайшылықтары; көршілес мемлекеттермен қиын өзара қатынастар; қазақ билеушілер маңызды бөлігінің Ресей империясының басымдылығын мойындауы; тәуелсіздіктен айырылу, егеменді мемлекеттің белгілері; Қазақстанның Ресей империясы аймағына айналуы.Қарастырылып отырған кезеңнің Қазақстан тарихы беттері мемлекеттілікті, тәуелсіздікті, егемендікті орнату үшін қазақ халқының жанкешті күресімен толтырылған. Тарихтың ауыр бұрылмастарына қарамастан, халықтардың ерекше мәдениет, дәстүр, өзара қатынасы дамуын тоқтаған жоқ. Қазақ халқы басқа мемлекеттер мен халықтардың қолдауы мен түсінушілігінен тыс қалған жоқ. Қазақстанды бостандыққа әкелген ұлы рух егемендік және тәуелсіздікке деген өзінің әрекетінде барлық адамзаттың жалпы мәдени-тарихи өткенін пайдаланды. Шектес және туыстас халықтар қазақ халқына ерекше әсер етті. Қазақстан аумағы, оның ұлттық тарихы  бойынша тарихи процестің тұтастығын анықтау мақсатында материалдарды таңдаған кезде, негіз ретінде жаңа уақыт дәуірінде әлем тарихының жалпы ағымындағы Қазақстан орнын анықтауына екпін жасау қажет, бұл маңызды стратегиялық тапсырма болып табылады. Дереккөз: liter.kz


Пікір жоқ

Пікір қалдыру үшін кіріңіз немесе тіркеліңіз
Мәжитов Саттар Фазылұлы
Мәжитов Саттар Фазылұлы
Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының бас ғылыми қызметкері
тарих ғылымдарының докторы, профессор, академик